Dobierając metody pracy mamy na uwadze dobro dziecka, wspieranie jego rozwoju, wspieranie środowiska stymulującego proces uczenia się w atmosferze partnerstwa, życzliwości i przyjaźni. Zabawa i nauka ma nieść radość z przeżywania zdobytych osiągnięć.

 

Symultaniczno-sekwencyjna metoda nauki czytania

(Wczesna nauka czytania wg prof. Jagody Cieszyńskiej)

Pracując od kilku lat w przedszkolu miałyśmy okazję poznać wiele metod nauki czytania. Korzystając z przewodników metodycznych polecanych przez popularne wydawnictwa, najczęściej spotykaną w nich metodą nauki czytania, jest metoda analityczno- syntetyczna. Na podstawie obserwacji, wynikającej z pracy niniejszą metodą, można stwierdzić, że u większości dzieci nie przynosi ona zamierzonych efektów. Dzieci po roku przygotowania, owszem zaczynają czytać, ale jest to raczej forma głoskowania wyrazów, aniżeli płynne czytanie. Odczytując wyraz, dziecko skupia się na jego analizie, zamiast syntezie, efekt jest taki, że nie rozumie czytanej treści, co powoduje brak satysfakcji, rodzi frustrację i niechęć do czytania. Zauważalne jest to zwłaszcza u dzieci z zaburzeniami lateralizacji, zaniedbanymi środowiskowo, czy dzieci z grupy ryzyka dysleksji.

Zastanawiając się jak pomóc sześciolatkom z problemami w nauce czytania zainteresowała nas metoda Wczesnego Czytania prof. Jagody Cieszyńskiej. Autorka jest psychologiem, logopedą, terapeutką dzieci niesłyszących, autystycznych, dyslektycznych. Jest kierownikiem Pracowni Logopedycznej w Katedrze Logopedii i Lingwistyki Edukacyjnej IFP Akademii Pedagogicznej w Krakowie oraz autorką znanej i lubianej przez dzieci serii książeczek do nauki czytania „Kocham czytać”, opartej na założeniach metody symultaniczno-sekwencyjnej.

Profesor J. Cieszyńska twierdzi, iż dzięki rozpoczęciu nauki czytania już w wieku przedszkolnym, można wpłynąć na rozwój wszystkich funkcji psychicznych dziecka, od spostrzegania, do myślenia przez analogię, rozumowania przyczynowo-skutkowego oraz funkcjonowania pamięci.

Z książeczek Kocham czytać dzieci uczą się odczytywać sylaby a nigdy pojedyncze spółgłoski, bo przecież nikt nie słyszy głosek w izolacji. Nieuzasadnione byłoby czytanie dźwięków, których w rzeczywistości dziecko nigdy nie odbiera drogą słuchową. Sylaby, które dziecko poznaje podczas zajęć pełnią funkcje wzorca, służącego do odczytywania nowych wyrazów. Dzięki takim ćwiczeniom powstają w umyśle dziecka schematy, rozpoznawane w odczytywanych, w dalszym etapie wyrazach. Dzięki operacjom porównywania dziecko odkrywa takie same wzorce (schematy) w kolejnych wyrazach.

Metoda symultaniczno-sekwencyjna wczesnej nauki czytania oparta jest na najnowszych badaniach neuropsychologicznych i wieloletnich doświadczeniach terapeutycznych i logopedycznych prof. Cieszyńskiej. Wykorzystując wiedzę o sekwencyjnych zdolnościach lewej półkuli mózgowej przy równoczesnym korzystaniu z symultanicznych sposobów przetwarzania bodźców językowych półkuli prawej, jest skutecznym sposobem nabywania umiejętności czytania ze zrozumieniem.

Choć nowa podstawa programowa zakłada, że dziecko kończące przedszkole „nie musi umieć” czytać, a jedynie interesuje się czytaniem, my z zaangażowaniem zapoznajemy dzieci z książeczkami serii: „Kocham czytać”, wierząc, że w ten sposób ułatwimy im „dobry start” w szkole.

 

 

ZABAWY I ĆWICZENIA RELAKSACYJNE, BAJKOTERAPIA

Zabawy i ćwiczenia relaksacyjne oraz bajki terapeutyczne wprowadzają dzieci w dobry humor i służą odreagowaniu złych emocji. Poprzez odpowiednie zabawy i ćwiczenia chcemy: skierować emocje negatywne na pozytywne i przekształcić złą energię w dobrą, porażkę zmienić w sukces, wspierać wysiłki dzieci, zachęcać do współdziałania, eliminować frustrację i stres, pomóc w likwidowaniu problemów, likwidować złość, gniew, irytację oraz zapobiegać agresji.

Bajkoterapia powoduje, że dziecko w świecie bajek spotyka przyjaciół, przeżywa wspaniałe przygody, pozbywa się lęku. Dzieci przejmują część historii, przyjmują nowe postawy wobec swoich konfliktów. Aby rozwikłać problemy, mogą one nieświadomie zapożyczać umiejętności metaforyczne głównego bohatera bajki, przejmować jego zachowania. Rozwiązywanie trudnych emocjonalnie sytuacji dla dziecka może okazać się przyjemne, a nawet radosne dzięki bajkom.

 

 

UCZENIE SIĘ PRZEZ ZMYSŁY

Prowadzimy szereg zajęć, które umożliwiają dzieciom poznawanie rzeczywistości wieloma zmysłami: wzrokiem, słuchem dotykiem, węchem, smakiem. Nawiązujemy do teorii przedstawionej w „Uczenie się przez zmysły” Fiolet F. Mass. Wzbogacamy warsztat pracy o pomoce, materiały dydaktyczne, które umożliwiają dzieciom wielozmysłowe poznawanie.

 

 

METODA SAMODZIELNYCH DOŚWIADCZEŃ

Dziecko zdobywa wiadomości na podstawie obserwacji, przeżyć i samodzielnych doświadczeń posługując się wieloma zmysłami. Samo dochodzi do wiedzy, a wtedy jest to wiedza przeżyta, doświadczona i najtrwalsza.

 

 

PEDAGOGIKA ZABAWY – KLANZA

Pedagogika zabawy, to tańce i zabawy integracyjne, które pomagają przezwyciężyć dziecięce lęki i obawy, osiągnąć poziom swobodnego komunikowania się. Przeżycie zadowolenia, radości pomaga osiągnąć harmonię i zwiększa poczucie przynależności do grupy. Tańce dają możliwość uwolnienia się od wewnętrznych napięć i niepokojów, dają ujście nagromadzonym emocjom. Wyzwalają aktywność ruchową, pozwalają dzieciom na budowanie poczucia własnej wartości, a animacja przy pomocy ruchu ukazuje klimat w innym świetle.

 

 

METODA DOBREGO STARTU (PROF. M. Bogdanowicz)

Metoda wzorowana jest na francuskiej metodzie Bon Depart. Za jej pomocą dzieci poznają zestaw prostych znaków i „piosenek do rysowania”. Zajęcia prowadzone tą metodą utrwalają orientację schemacie ciała i przestrzeni, oraz percepcję słuchową. Dzieci ćwiczą sprawność narządów oddechowych, poczucie rytmu, słuch muzyczny i fonematyczny oraz płynność ruchów. Powiązanie śpiewu, ruchu, muzyki i plastyki w jednym ćwiczeniu aktywizuje i uspokaja system nerwowy dziecka. Stwarza możliwości poznania wielozmysłowego (słuchowego, wzrokowego i ruchowego). Przygotowuje dzieci do podjęcia nauki w szkole.

 

 

METODY TWÓRCZEJ EKSPRESJI (C. Orff. R. Laban, Kniessow)

Metody ekspresji mają zastosowanie w kształtowaniu wyobraźni, estetyki ruchu, ekspresji ruchowej oraz inwencji twórczej. Stwarzają możliwości wyrażania swoich stanów psychicznych, nastrojów i uczuć. W metodzie tej wykorzystujemy różnorodne pomoce, np. szarfy, wstążki, piłki, które pomagają dzieciom w sposób twórczy wyrazić przeżycie wewnętrzne, tworzyć improwizacje ruchowe, wyzwolić aktywność ruchową. Zabawy twórcze pozwalają dzieciom przeżyć zadowolenie, radość, ale też obawy i lęki.

 

 

GIMNASTYKA MÓZGU DENNISONA

Gimnastyka mózgu składa się z prostych, sprawiających przyjemność ćwiczeń ruchowych. Stosujemy je w celu zwiększenia umiejętności uczenia się całym mózgiem. Umożliwiamy dzieciom rozwijanie ich potencjalnych możliwości zablokowanych w ciele, „ożywienie” mechanizmów pracy mózgu przez naturalny, fizyczny ruch ciała. Ten naturalny rozwój fizyczny jest podstawą samodoskonalenia się nawyków widzenia, słyszenia, organizowania wewnętrznych czynności psychicznych, kształtowania uzdolnień, umiejętności, spontaniczności i działań twórczych.

 

 

METODA RUCHU ROZWIJAJĄCEGO WERONIKI SHERBORNE

Metoda ta polega na stosowaniu ćwiczeń, które umożliwiają dziecku poznanie własnego ciała i poszczególnych jego części, nabywanie pewności ruchów i poczucia bezpieczeństwa w otoczeniu. Kształtuje umiejętności osiągania stanu odprężenia. Stosując tę metodę uczymy dzieci współpracy w grupie, ułatwiamy nawiązanie kontaktu i współpracę z partnerem i grupą. Metoda pomaga dzieciom w zdobywaniu pewności siebie. Przeważają w niej ćwiczenia wykonywane w parach, dzieci muszą zwracać uwagę na drugą osobę, z którą współdziałają w czasie ćwiczeń. Są dobrą zabawą, która rozwija i uczy koncentracji, wywołując śmiech i okrzyki. Takie reakcje pomagają ujść nagromadzonym emocjom, napięciom tkwiącym w dzieciach.

 

 

METODA ĆWICZEŃ GRAFOMOTORYCZNYCH (Hanna Tymichowa)

Dzieci dostają gotowy wzór, rysunek, który mechanicznie odbijają, powielają. Jest to doskonała zabawa graficzna, podczas której dzieci mogą rysować, malować, pisać palcem po śladzie, itp. Metoda daje możliwości wykorzystania różnorodnych technik plastycznych, które urozmaicają proces działania. Ćwiczenia grafomotoryczne wyrabiają pewność i płynność ruchów ręki oraz koordynację ruchowo- wzrokową.

 

 

LOGORYTMIKA

Jest formą pracy terapeutycznej opartej na elementach ruchu, rytmu, improwizacji, ekspresji własnej, muzyki i zabawy. Związek ruchu z muzyką, połączenie rytmiki i terapii logopedycznej wspomaga rozwój dziecka. Na bazie ćwiczeń muzyczno- ruchowych stosujemy ćwiczenia słowno- ruchowe, których wiodącym składnikiem jest rytm. Rytmizowana moda w formie ćwiczeń logarytmicznych ćwiczy pamięć ogólną i muzyczną, aparat mowy, poczucie rytmu, poczucie metrum, tempa i dynamiki.

 

 

METODA PROJEKTÓW

W metodzie tej dzieci aktywnie i samodzielnie dochodzą do różnych wiadomości. Samodzielnie zdobyta wiedza, informacje służą do zrealizowania projektu. Dzieci współtworzą, praktycznie wykonują zadania, ściśle współpracują. Metoda ta wyklucza niezdrową rywalizację, a uczy organizacji pracy, samodzielności. Projekt edukacyjny, to metoda kształtująca wiele umiejętności oraz integrująca wiedzę z różnych dyscyplin. Efektywność metody polega na stymulowaniu rozwoju poznawczego, emocjonalnego, motorycznego. Uwzględnia także indywidualne potrzeby, zainteresowania i uzdolnienia, rozwija myślenie twórcze, umożliwia zaprezentowanie wyników własnej pracy, wzmacnia motywację poznawczą.